เศรษฐกิจพอเพียงเป็นปรัชญาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ พระราชทานเพื่อชี้แนะแนวทางในการดำเนินชีวิต และปฏิบัติตนให้แก่พสกนิกรชาวไทย ซึ่งหัวใจหลักของคำว่า “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” นั่นคือ ให้ดำเนินชีวิตตามทางสายกลาง มีจุดมุ่งหมายโดยการพึ่งตัวเองเป็นหลัก มีการดำเนินอย่างเป็นขั้นเป็นตอน ด้วยความรอบคอบ ระมัดระวัง พิจารณาถึงความพอเหมาะ พอดี มีเหตุผล และสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ ในทุกมิติ ของการดำเนินชีวิต... ด้วยคำว่าพอเพียง

       การปฏิบัติตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ หากมีคำถามเกิดขึ้นในใจว่า มีการดำเนินการมายาวนานแค่ไหน ?   เมื่อไหร่? น้อยคนนักที่จะทราบข้อเท็จจริงถึงเรื่องราวเหล่านี้ แท้จริงแล้ว พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้พระราชทานพระราชดำริเกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง มาตั้งแต่งานพัฒนา เมื่อ ๕๐ ปีที่แล้ว และทรงยึดมั่น หลักการนี้มาโดยตลอด ซึ่งคนส่วนใหญ่มักมีความเข้าใจ ว่าเศรษฐกิจพอเพียงเป็นเรื่องของเกษตรกรในชนบทเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง เศรษฐกิจพอเพียงเป็นเรื่องใกล้ ๆ ตัวของทุกคน ทุกอาชีพ ไม่ว่าจะเป็นพ่อค้า ข้าราชการ และพนักงานบริษัทต่าง ๆ สามารถนำแนวทางพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ได้ ด้วยการยึดหลัก ๕ ข้อ ดังนี้

   ๑. ยึดความประหยัด นั่นคือการตัดทอนค่าใช้จ่ายในทุกด้าน ลด ละความฟุ่มเฟือยในการดำรงชีวิตอย่างจริงจัง ดังพระราชดำรัสว่า... ความเป็นอยู่ที่ต้องไม่ฟุ้งเฟ้อต้องประหยัดไปในทางที่ถูกต้อง

    ๒. ยึดถือการประกอบอาชีพที่ถูกต้อง สุจริต แม้ตกอยู่ในภาวะที่ขาดแคลนในการดำรงชีพก็ตาม ดังพระราชดำรัสที่ว่า... ความเจริญของคนทั้งหลาย ย่อมเกิดมาจากการประพฤติชอบ และหาเลี้ยงชีพชอบเป็นหลักสำคัญ

   ๓. ละเลิกการแก่งแย่งผลประโยชน์ และแข่งขันกันในทางการค้าขายประกอบอาชีพแบบต่อสู้กันอย่างรุนแรงในอดีต ซึ่งมีพระราชดำรัสเรื่องนี้  ว่า... ความสุขความเจริญอันแท้จริงนั้น ความถึงความสุข ความเจริญที่แสวงหามาได้ด้วยความเป็นธรรมทั้งในเจตนา และการกระทำ ไม่ใช่ได้มาด้วยความบังเอิญหรือด้วยการแก่งแย่งเบียดบังมาจากผู้อื่น...

    ๔. ไม่หยุดนิ่งที่จะหาทางให้ชีวิต หลุดพ้นจากความทุกข์ยากครั้งนี้ โดยต้องขวนขวายใฝ่หาความรู้ให้เกิดมีรายได้เพิ่มพูนจนถึงขั้นพอเพียงเป็นเป้าหมายสำคัญ พระราชดำรัสตอนหนึ่งที่ให้ความชัดเจนว่า... การที่ต้องการให้ทุกคนพยายามที่จะหาความรู้ และสร้างตนเองให้มั่นคงนี้ เพื่อตนเอง เพื่อที่จะให้ตัวเองมีความเป็นอยู่ที่ก้าวหน้า ที่มีความสุข พอมี พอกิน เป็นขั้นหนึ่ง และขั้นต่อไปก็คือ การให้เกียรติ ว่ายืนได้ด้วยตนเอง...

     ๕. ปฏิบัติตนในแนวทางที่ดี ลด ละ สิ่งชั่วให้หมดสิ้นไป ทั้งนี้ด้วยสังคมไทยที่ล่มสลายลงในครั้งนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้พระราชทานพระราโชวาทว่า... พยายามไม่ก่อความชั่วให้เป็นเครื่องทำลายตัว ทำลายผู้อื่น พยายามลด พยายามละความชั่วที่ตัวเองมีอยู่ พยายามก่อความดีให้แก่ตัวเองอยู่เสมอ ย้ำเน้นว่าคำสำคัญที่สุดคือคำว่า “พอ” ต้องสร้างความพอที่สมเหตุสมผลให้กับตัวเองให้ได้ และเราก็จะพบกับความสุข หากพวกเราทุกคนสามารถปฏิบัติตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงอันเนื่องมาจากพระราชดำริ คือการดำรงชีวิตในความพอดี หวนกลับมาใช้วิถีชีวิตไทย จะทำให้บ้านเมือง และตัวเราหลุดพ้นจากความทุกข์ และมีความสุขได้ในที่สุด (หนังสือเศรษฐกิจพอเพียง สำนักพัฒนาการประชาสัมพันธ์ กรมประชาสัมพันธ์ กันยายน ๒๕๕๒)

     มองมาที่การดำเนินการแก้ไขปัญหาความไม่สงบในพื้นที่ จังหวัดชายแดนใต้ ของ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค ๔ ส่วนหน้า ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในการแก้ไขปัญหา  ตามกรอบยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง เพื่อรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ด้วยการน้อมนำยุทธศาสตร์พระราชทาน เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา และหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มาเป็นยุทธศาสตร์หลักในการแก้ปัญหา และนำยุทธศาสตร์ กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร มาเป็นแนวทางในการปฏิบัติ โดยได้มีการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง มาตั้งแต่ ๑ ธ.ค. ๒๕๕๑ ได้ทำการฝึกอบรมราษฎรในการนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ด้วยการทำงานแบบบูรณาการระหว่างเจ้าหน้าที่ทหาร ผ่านเครือข่ายผู้รับผิดชอบ นั่นคือ 

กลุ่มองค์กรภาคประชาชนเพื่อสันติและเศรษฐกิจพอเพียง จังหวัดชายแดนใต้ หรือกลุ่มคนเสื้อเขียวนั้นเอง โดยมีการริเริ่มอย่างเป็นรูปธรรมในสมัยของ พลโท พิเชษฐ์  วิสัยจร แม่ทัพภาคที่ ๔ ในสมัยนั้น และได้มีการสานต่อดำเนินงานด้านเศรษฐกิจพอเพียงมาอย่างต่อเนื่อง ภายใต้นโยบาย สานใจสู่สันติ ของ พลโท อุดมชัย  ธรรมสาโรรัชต์ แม่ทัพภาคที่ ๔/ผู้อำนวยการรักษาความมั่งคงภายในภาค ๔ คนปัจจุบัน ซึ่งขณะนี้มีการขยายลงไปในพื้นที่ ในการจัดตั้งศูนย์เศรษฐกิจพอเพียงและฟาร์มประจำตำบลแล้ว จำนวน ๓๑๔ ศูนย์ และมีจำนวนผู้ผ่านการอบรมแล้ว จำนวนทั้งสิ้น ๒๐๗,๗๕๓ คน ส่งผลให้เกิดการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น อันเป็นส่วนสำคัญต่อการเสริมสร้างความเข้าใจแก่พี่น้องประชาชนให้ ได้เห็นถึงความจริงใจของเจ้าหน้าที่ ต่อการแก้ปัญหา ทั้งนี้ผลสัมฤทธิ์ของการดำเนินงานดังกล่าว สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร นั้นคือ การเสริมสร้างความเข้าใจ รวมถึงการพัฒนาศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ อีกทั้ง ยังเป็นการสร้างเครือข่ายขยายลงสู่พื้นที่ จังหวัดชายแดนใต้ ผ่านการทำงานของเจ้าหน้าที่ทหารของหน่วยเฉพาะกิจในพื้นที่นั้น ๆ ที่ได้บูรณาการทำงานกับทุกภาคส่วนที่เป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลักในการขับเคลื่อนแผนงานด้านการพัฒนาพื้นที่ จังหวัดชายแดนใต้ อันเป็นดินแดนปลายด้ามขวานทองของไทย

     ภาพแห่งความสำเร็จที่เป็นรูปธรรมที่บังเกิดขึ้นในพื้นที่ เป็นแค่เพียงชิ้นส่วน ชิ้นหนึ่งของจิกซอร์ ในภาพรวมอันยิ่งใหญ่ของการแก้ไขปัญหาในพื้นที่  จากทุก ๆ มิติท่ามกลางความหลากหลายของสังคมแห่งพหุวัฒนธรรม  ณ  ดินแดนปลายด้ามขวานแห่งนี้ ภายใต้นโยบายงานพัฒนาของรัฐบาลชุดปัจจุบัน  ตลอดการเดินทางของเวลาแห่งการพัฒนาประเทศไทยก้าวสู่กระบวนการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง ผลจากการพัฒนาประเทศ ทำให้ความเป็นอยู่ของประชาชนดีขึ้น อย่างไรก็ตาม เนื่องจากโลกเรามีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ขณะที่สังคมไทยยังไม่เข้มแข็งพอ กอปรกับทรัพยากรธรรมชาติเสื่อมโทรม และลดลงไปมาก ทำให้กระบวนการพัฒนาของประเทศต้องปรับเปลี่ยนกระบวนการทัศน์ไปสู่การพัฒนาตามแนวทางพระราชดำริ คือ หันมาให้ความสำคัญในเรื่อง เศรษฐกิจพอเพียง นับเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงสายพระเนตรที่ยาวไกล และพระมหากรุณาธิคุณในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ อย่างอเนกอนันต์ที่มีต่อปวงชนชาวไทย ความรู้สึกแห่งปิติของผู้เขียนเอง ในฐานะราษฎรไทยคนหนึ่ง รวมถึงประชาชนคนไทยทุกหมู่เหล่า คงไม่มีใครปฏิเสธได้เลยว่า เราทุกคนต่างรู้สึกปลาบปลื้มอย่างหาที่สุดมิได้ นับเป็นบุญวาสนาของพสกนิกรชาวไทยทุกคนที่ได้เกิดมาภายใต้ร่มพระบารมีของพระมหากษัตริย์ผู้ทรงเปี่ยมล้นด้วยพระเมตตา กรุณา ทรงอุทิศพระวรกาย โดยมิทรงคำนึงถึงความเหนื่อยยาก เพื่อประโยชน์สุขแห่งพสกนิกรของพระองค์ ไม่มีพระมหากษัตริย์พระองค์ใดเสมอเหมือน ตลอดระยะเวลาที่ทรงครองราชย์สมบัติ ส่งผลให้ชาติไทยสามารถยืนหยัด อยู่ได้อย่างสง่างาม ท่ามกลางสายตานานาประเทศมาโดยตลอด

                                       

     ดังนั้น เพื่อเป็นการถวายความจงรักภักดีเนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๘๕ พรรษา ๕ ธันวาคม ๒๕๕๕ และเพื่อเป็นการแสดงออกถึงความซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ ผู้เขียนขอเชิญชวนชาวไทยทุกคน ร่วมแรงร่วมใจกันปฏิบัติตนตามรอยเบื้องพระยุคลบาท ด้วยการน้อมนำกระแสพระราชดำรัส ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ของพระองค์มาประยุกต์ใช้ในวิถีชีวิตประจำวัน นอกจากนี้ สิ่งที่สำคัญ อันเป็นหัวใจในการดำเนินชีวิตตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง คือ ทุกคนต้องรู้หน้าที่ของตนเอง และทำหน้าที่นั้นนั้น ให้สมบูรณ์ที่สุด ทั้งนี้เพื่อเติมเต็ม การดำเนินชีวิตตามวิถีปกติสุขให้สอดคล้องกับวลีที่ว่า “เดินตามรอยพ่อ อย่างพอเพียง”

เรียบเรียง โดย พ.ต.หญิง ผุสดี   เต็มยอด  ศปชส.กอ.รมน.ภาค ๔ สน.